Bununla birlikte her G kaydının bütün okul türlerinde, bütün sınıf seviyelerinde ve bütün değerlendirme türlerinde aynı sonucu doğurduğu söylenemez. Güncel mevzuat, ilgili notun niteliği ve öğrencinin kayıtlı olduğu eğitim kademesi birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle ortaokul ile lise uygulamalarının birbirine karıştırılmaması gerekir. Bir okul türünde kullanılan notlandırma açıklamasını başka bir eğitim kademesine doğrudan uygulamak doğru değildir. Güncel bilgi için Millî Eğitim Bakanlığının ilgili yönetmelikleri ve okul yönetiminin resmî açıklamaları esas alınmalıdır.
Resmî kaynak olarak Millî Eğitim Bakanlığının Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği metni incelenebilir. Ancak bu bağlantıdaki metnin eski tarihli bir sürüm olabileceği unutulmamalıdır; karar verilmeden önce güncel ve değişiklikleri işlenmiş mevzuat kontrol edilmelidir.
Öğrencinin Sorumluluğu mu, Öğretmenin Takdiri mi?
Bence tartışmanın en önemli kısmı burada başlıyor. Öğrencilerin sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiği açık. Eğitim yalnızca bilgi edinmekten ibaret değil; planlama, zaman yönetimi, araştırma yapma ve verilen görevi tamamlama becerilerini de kapsıyor. Öğrencinin hiçbir çalışma yapmadan aynı puanı almayı beklemesi de adil bir yaklaşım değil.
Bununla birlikte performans değerlendirmesini yalnızca ceza mekanizması olarak görmek de sorunludur. Öğrencinin eksiklerini belirlemek ve öğrenmesini geliştirmek, ölçme ve değerlendirmenin temel amaçları arasında bulunmalıdır.
Millî Eğitim Bakanlığının Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 43. maddesinde öğrenci başarısının belirlenmesinde farklı ölçme araçlarının kullanılmasına, geçerlilik ve güvenilirlik gibi özelliklere uygun yöntemlerin tercih edilmesine ilişkin ilkeler yer alır. Bu yaklaşım, değerlendirmelerin yalnızca kişisel izlenimlere dayandırılmaması gerektiğini destekler. Kaynak: Yönetmeliğin ölçme ve değerlendirmeye ilişkin hükümleri.
Burada çözüm odaklı yaklaşım, sorunu kişiselleştirmek yerine seçenekleri belirlemek olabilir. Öğrenci görevini yapmamışsa bunun nedenini anlamak, mazeret varsa ilgili prosedürü uygulamak, mazeret yoksa yönetmelikteki karşılığına göre işlem yapmak gerekir. Böylece hem sorumluluk korunur hem de öğrencinin hakkı gözetilir.
Ayrıca empati ile adalet birbirinin karşıtı değildir. Bir öğrencinin neden çalışmasını teslim etmediğini dinlemek, her durumda o öğrenciye istediği notu vermek anlamına gelmez. Aynı şekilde kuralları uygulamak da öğrencinin yaşadığı güçlükleri görmezden gelmeyi gerektirmez.
Bu noktada erkeklerin daha stratejik ve çözüm odaklı, kadınların ise daha empatik ve ilişkisel yaklaşımlar gösterdiği gibi genellemeler yapmak doğru olmaz. İnsanların problem çözme ve iletişim kurma biçimleri kişiliklerine, deneyimlerine, eğitimlerine ve içinde bulundukları koşullara göre değişir. İyi bir değerlendirme sistemi, cinsiyete ilişkin varsayımlardan bağımsız olarak hem açık kurallara hem de bireysel koşulları dikkate alan bir iletişime dayanmalıdır.
Haksız G Verildiğini Düşünen Öğrenci Ne Yapabilir?
Öğrenci, kendisine haksızlık yapıldığını düşünüyorsa öncelikle sakin ve somut hareket etmelidir. Tartışmayı kişisel suçlamalara dönüştürmek yerine, notun hangi gerekçeyle girildiğini öğrenmeye çalışmak daha etkili olacaktır.
İzlenebilecek yol genel olarak şöyledir:
1. Notun açıklamasını istemek: Öğretmene hangi çalışmanın eksik görüldüğünü ve G kararının hangi gerekçeye dayandığını sormak.
2. Belgeleri toplamak: Ödevin teslim edildiğini gösteren kayıtları, mesajları, teslim belgelerini veya varsa mazeret belgelerini saklamak.
3. Mazereti bildirmek: Sağlık veya başka geçerli bir neden varsa ilgili bildirim ve belgelendirme sürelerini kontrol etmek.
4. Okul yönetimine başvurmak: Öğretmenle yapılan görüşme sorunu çözmezse okul yönetiminden uygulanan işlemin mevzuata uygunluğunun incelenmesini istemek.
5. Gerekirse resmî başvuru yapmak: Sorun devam ediyorsa eğitim kademesine ve olayın niteliğine uygun idari başvuru yollarını araştırmak.
Burada önemli olan, G harfinin otomatik olarak hukuka aykırı olduğunu varsaymamak kadar öğretmenin her kararının da sorgulanamaz olduğunu düşünmemektir. İki uç yaklaşım da sağlıklı bir çözüm sağlamaz.
Öğrenci gerçekten çalışmasını yapmamışsa bunun sonuçlarını kabul etmesi gerekebilir. Ancak çalışmasını yaptığı hâlde yanlışlıkla G girilmişse veya geçerli mazereti dikkate alınmamışsa kaydın incelenmesini istemesi son derece doğaldır.
Sonuç: Performans Notuna G Girilir mi?
Evet, ilgili mevzuatın öngördüğü koşullar gerçekleştiğinde performans notuna G girilebilir. Fakat bu, öğretmenin istediği her durumda G yazabileceği veya düşük kaliteli bir çalışmanın otomatik olarak G ile gösterilebileceği anlamına gelmez.
Değerlendirme yapılırken öğrencinin çalışmayı gerçekleştirip gerçekleştirmediği, geçerli bir mazeretinin bulunup bulunmadığı, hangi okul türünde eğitim gördüğü ve uygulanacak güncel mevzuat birlikte ele alınmalıdır. Çalışmasını teslim eden öğrencinin başarısı puanlama ölçütleriyle değerlendirilirken, çalışmasını hiç yapmayan öğrencinin durumu ilgili düzenlemelere göre ele alınmalıdır.
Benim bu konudaki temel yaklaşımım, notlandırmanın hem sorumluluğu hem de hakkaniyeti koruması gerektiğidir. Öğrenciye hiçbir sorumluluk yüklemeyen bir sistem nasıl sorunluysa, öğretmenin kararını gerekçelendirmesine imkân vermeyen veya öğrencinin mazeretini dikkate almayan bir uygulama da sorunludur.
Forumda bu konuyu tartışırken şu soruları da düşünmek gerekiyor:
- Performans çalışmasını teslim etmeyen öğrenciye G verilmesi, her durumda en adil çözüm müdür?
- Öğrenci çalışmasını teslim ettiği hâlde öğretmen çalışmayı yetersiz bulursa G yerine puan vermek daha doğru olmaz mı?
- Sağlık veya ailevi sorunlar nedeniyle görevini tamamlayamayan öğrenciler için nasıl bir değerlendirme yöntemi uygulanmalıdır?
- Notlandırma ölçütleri dönem başında açıkça duyurulursa öğretmen ve öğrenci arasındaki anlaşmazlıklar azalır mı?
- Bir notun mevzuata uygun olması yeterli midir, yoksa öğrencinin öğrenmesine katkı sağlayıp sağlamadığı da dikkate alınmalı mıdır?
Bence bu soruların tek bir cümleyle geçiştirilmesi mümkün değil. Adil bir eğitim ortamı, kuralların açık olmasını, öğrencilerin sorumluluklarını bilmesini ve öğretmenlerin kararlarını nesnel ölçütlerle uygulamasını gerektirir. G notu bir değerlendirme kaydıdır; kişisel bir ceza veya keyfî bir tercih hâline getirilmemelidir.
Özellikle ortaokul ile lise uygulamalarının birbirine karıştırılmaması gerekir. Bir okul türünde kullanılan notlandırma açıklamasını başka bir eğitim kademesine doğrudan uygulamak doğru değildir. Güncel bilgi için Millî Eğitim Bakanlığının ilgili yönetmelikleri ve okul yönetiminin resmî açıklamaları esas alınmalıdır.
Resmî kaynak olarak Millî Eğitim Bakanlığının Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği metni incelenebilir. Ancak bu bağlantıdaki metnin eski tarihli bir sürüm olabileceği unutulmamalıdır; karar verilmeden önce güncel ve değişiklikleri işlenmiş mevzuat kontrol edilmelidir.
Öğrencinin Sorumluluğu mu, Öğretmenin Takdiri mi?
Bence tartışmanın en önemli kısmı burada başlıyor. Öğrencilerin sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiği açık. Eğitim yalnızca bilgi edinmekten ibaret değil; planlama, zaman yönetimi, araştırma yapma ve verilen görevi tamamlama becerilerini de kapsıyor. Öğrencinin hiçbir çalışma yapmadan aynı puanı almayı beklemesi de adil bir yaklaşım değil.
Bununla birlikte performans değerlendirmesini yalnızca ceza mekanizması olarak görmek de sorunludur. Öğrencinin eksiklerini belirlemek ve öğrenmesini geliştirmek, ölçme ve değerlendirmenin temel amaçları arasında bulunmalıdır.
Millî Eğitim Bakanlığının Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 43. maddesinde öğrenci başarısının belirlenmesinde farklı ölçme araçlarının kullanılmasına, geçerlilik ve güvenilirlik gibi özelliklere uygun yöntemlerin tercih edilmesine ilişkin ilkeler yer alır. Bu yaklaşım, değerlendirmelerin yalnızca kişisel izlenimlere dayandırılmaması gerektiğini destekler. Kaynak: Yönetmeliğin ölçme ve değerlendirmeye ilişkin hükümleri.
Burada çözüm odaklı yaklaşım, sorunu kişiselleştirmek yerine seçenekleri belirlemek olabilir. Öğrenci görevini yapmamışsa bunun nedenini anlamak, mazeret varsa ilgili prosedürü uygulamak, mazeret yoksa yönetmelikteki karşılığına göre işlem yapmak gerekir. Böylece hem sorumluluk korunur hem de öğrencinin hakkı gözetilir.
Ayrıca empati ile adalet birbirinin karşıtı değildir. Bir öğrencinin neden çalışmasını teslim etmediğini dinlemek, her durumda o öğrenciye istediği notu vermek anlamına gelmez. Aynı şekilde kuralları uygulamak da öğrencinin yaşadığı güçlükleri görmezden gelmeyi gerektirmez.
Bu noktada erkeklerin daha stratejik ve çözüm odaklı, kadınların ise daha empatik ve ilişkisel yaklaşımlar gösterdiği gibi genellemeler yapmak doğru olmaz. İnsanların problem çözme ve iletişim kurma biçimleri kişiliklerine, deneyimlerine, eğitimlerine ve içinde bulundukları koşullara göre değişir. İyi bir değerlendirme sistemi, cinsiyete ilişkin varsayımlardan bağımsız olarak hem açık kurallara hem de bireysel koşulları dikkate alan bir iletişime dayanmalıdır.
Haksız G Verildiğini Düşünen Öğrenci Ne Yapabilir?
Öğrenci, kendisine haksızlık yapıldığını düşünüyorsa öncelikle sakin ve somut hareket etmelidir. Tartışmayı kişisel suçlamalara dönüştürmek yerine, notun hangi gerekçeyle girildiğini öğrenmeye çalışmak daha etkili olacaktır.
İzlenebilecek yol genel olarak şöyledir:
1. Notun açıklamasını istemek: Öğretmene hangi çalışmanın eksik görüldüğünü ve G kararının hangi gerekçeye dayandığını sormak.
2. Belgeleri toplamak: Ödevin teslim edildiğini gösteren kayıtları, mesajları, teslim belgelerini veya varsa mazeret belgelerini saklamak.
3. Mazereti bildirmek: Sağlık veya başka geçerli bir neden varsa ilgili bildirim ve belgelendirme sürelerini kontrol etmek.
4. Okul yönetimine başvurmak: Öğretmenle yapılan görüşme sorunu çözmezse okul yönetiminden uygulanan işlemin mevzuata uygunluğunun incelenmesini istemek.
5. Gerekirse resmî başvuru yapmak: Sorun devam ediyorsa eğitim kademesine ve olayın niteliğine uygun idari başvuru yollarını araştırmak.
Burada önemli olan, G harfinin otomatik olarak hukuka aykırı olduğunu varsaymamak kadar öğretmenin her kararının da sorgulanamaz olduğunu düşünmemektir. İki uç yaklaşım da sağlıklı bir çözüm sağlamaz.
Öğrenci gerçekten çalışmasını yapmamışsa bunun sonuçlarını kabul etmesi gerekebilir. Ancak çalışmasını yaptığı hâlde yanlışlıkla G girilmişse veya geçerli mazereti dikkate alınmamışsa kaydın incelenmesini istemesi son derece doğaldır.
Sonuç: Performans Notuna G Girilir mi?
Evet, ilgili mevzuatın öngördüğü koşullar gerçekleştiğinde performans notuna G girilebilir. Fakat bu, öğretmenin istediği her durumda G yazabileceği veya düşük kaliteli bir çalışmanın otomatik olarak G ile gösterilebileceği anlamına gelmez.
Değerlendirme yapılırken öğrencinin çalışmayı gerçekleştirip gerçekleştirmediği, geçerli bir mazeretinin bulunup bulunmadığı, hangi okul türünde eğitim gördüğü ve uygulanacak güncel mevzuat birlikte ele alınmalıdır. Çalışmasını teslim eden öğrencinin başarısı puanlama ölçütleriyle değerlendirilirken, çalışmasını hiç yapmayan öğrencinin durumu ilgili düzenlemelere göre ele alınmalıdır.
Benim bu konudaki temel yaklaşımım, notlandırmanın hem sorumluluğu hem de hakkaniyeti koruması gerektiğidir. Öğrenciye hiçbir sorumluluk yüklemeyen bir sistem nasıl sorunluysa, öğretmenin kararını gerekçelendirmesine imkân vermeyen veya öğrencinin mazeretini dikkate almayan bir uygulama da sorunludur.
Forumda bu konuyu tartışırken şu soruları da düşünmek gerekiyor:
- Performans çalışmasını teslim etmeyen öğrenciye G verilmesi, her durumda en adil çözüm müdür?
- Öğrenci çalışmasını teslim ettiği hâlde öğretmen çalışmayı yetersiz bulursa G yerine puan vermek daha doğru olmaz mı?
- Sağlık veya ailevi sorunlar nedeniyle görevini tamamlayamayan öğrenciler için nasıl bir değerlendirme yöntemi uygulanmalıdır?
- Notlandırma ölçütleri dönem başında açıkça duyurulursa öğretmen ve öğrenci arasındaki anlaşmazlıklar azalır mı?
- Bir notun mevzuata uygun olması yeterli midir, yoksa öğrencinin öğrenmesine katkı sağlayıp sağlamadığı da dikkate alınmalı mıdır?
Bence bu soruların tek bir cümleyle geçiştirilmesi mümkün değil. Adil bir eğitim ortamı, kuralların açık olmasını, öğrencilerin sorumluluklarını bilmesini ve öğretmenlerin kararlarını nesnel ölçütlerle uygulamasını gerektirir. G notu bir değerlendirme kaydıdır; kişisel bir ceza veya keyfî bir tercih hâline getirilmemelidir.